Khuyến nghị chiến lược phát triển đô thị Việt Nam giai đoạn 2021-2030

Mục tiêu của chiến lược phát triển đô thị dựa vào tình hình và những mối nguy cơ rủi ro mà Việt nam đang phải đối mặt cho vấn đề phát triển đô thị. Chúng tôi sẽ cố gắng cân bằng việc phát triển kinh tế, bảo vệ môi trường với chất lượng cuộc sống, bao gồm cả việc phát triển đô thị một cách công bằng, hợp lý. Mối cân bằng này cũng chính là trọng tâm từ cuộc cách mạng lần đầu tiên ở Châu Âu.

Thành phố Đà Nẵng (nguồn: Internet)

Vào cuối thế kỷ XX, khi đô thị hóa được phát triển rất nhanh. Từ đó đến nay, quá trình đô thị hóa với tốc độ nhanh chưa từng có và đến thời điểm 2020 thì việc đảm bảo cân bằng giữa các cấu phần này đang ra ngoài tầm kiểm soát, nhiều quốc gia đã phải tuyên bố vấn đề khẩn cấp, đặc biệt là vấn đề thích ứng và giảm thiểu với biến đổi khí hậu. Làm sao chúng ta có thể đảm bảo được việc phát triển kinh tế với những hợp phần quan trọng khác về chất lượng cuộc sống của quá trình đô thị hóa, bao gồm việc phát triển đô thị công bằng, hợp lý.

Chúng tôi đã tiến hành phân tích để xem xét những nguyên nhân của những hệ thức liên quan để xác định được những vấn đề cần thực hiện cụ thể những chiến lược này. Đó là các chiến lược thực hiện, những công việc cụ thể cần phải làm để đạt được những chiến lược trọng tâm.

Đầu tiên, cần xây dựng chiến lược quy hoạch hợp tác giữa các ngành với nhau như: Quy hoạch đô thị, quy hoạch giao thông cần phải tích hợp với nhau.

Chiến lược trọng tâm thứ hai, khuyến khích và huy động các nguồn lực về tài chính. Phải bồi dưỡng và nâng cao năng lực về quản trị đô thị, những khung chính sách, khung pháp lý cũng như chương trình tập huấn, đào tạo.

Chúng tôi đã tiến hành rà soát những khung văn bản pháp lý và đề xuất những thay đổi để hài hòa hóa giữa những văn bản này bởi có nhiều nội dung trùng lặp nhau.

Trên đây là tóm tắt một vài vấn đề của ngành mà chúng tôi đã rà soát, sau đó kết nối những vấn đề này với chiến lược trọng tâm, cũng như những chiến lược thực hiện liên quan. Đối với mỗi chiến lược, chúng tôi sẽ cố gắng giải quyết một hoặc nhiều hơn các vấn đề này.

Ba trọng tâm chiến lược

Thứ nhất, tăng cường khả năng cạnh tranh kinh tế của hệ thống đô thị. Làm thế nào để tăng cường được khả năng cạnh tranh này, trước hết là giảm được chi phí sản xuất. Đây cũng là một trong những cách thức mà chúng tôi tập trung vào. Và cũng phải đẩy mạnh kết nối trong các thành phố, tăng cường quản lý giữa các khu vực kinh tế chức năng, cải thiện hiệu suất thông qua cải thiện hạ tầng.

Thứ hai, bảo vệ môi trường đô thị tăng khả năng thích ứng, cần phải tiến hành tích hợp việc thích ứng và giảm thiểu biến đổi khí hậu cũng như tăng trưởng xanh vào đầu tư cơ sở hạ tầng. Vấn đề này, cần được thực hiện từ cấp địa phương và phải thúc đẩy việc phát triển đô thị nén. Phát triển đô thị nén sẽ có những lợi thế nhất định cho việc cung cấp các tiện ích như điện nước, nhưng thường sẽ làm tăng mật độ dân cư và đòi hỏi phải có hệ thống giao thông công cộng để giảm thiểu việc sử dụng các phương tiện cá nhân. Việc phát triển đô thị nén có lợi thế nữa là tăng tính cạnh tranh của các đô thị và tính kết nối tốt hơn.

Thứ ba, chất lượng của quá trình phát triển đô thị: Phải đồng nhất các chiến lược, kế hoạch phát triển với nhau và để cải thiện sự tham gia của các bên liên quan trong quá trình lập kế hoạch cũng như phát triển đô thị ở Việt Nam.

Đối với các chiến lược thực hiện

Thứ nhất, xây dựng những chương trình và quy hoạch hợp tác đô thị mang tính hợp tác, phải cải thiện được quy trình lập quy hoạch để thúc đẩy sự hợp tác giữa các bộ phận và giữa các đô thị. Cần lồng ghép hoạt động của các cơ quan khác với nhau, phải có cơ chế khuyến khích nhất định cho việc hợp tác này.

Ngoài ra, còn có một số định hướng cho việc phối kết hợp này, bao gồm các hoạt động về giảm thiểu và thích ứng với biến đổi khí hậu và tăng cường tính chống chịu của các đô thị, những mô hình phát triển đô thị ở cấp tỉnh và địa phương. Quá trình lập kế hoạch cũng phải bao gồm những đánh giá rủi ro về biến đổi khí hậu trong việc lập quy hoạch đô thị.

Thứ hai, khuyến khích và huy động những nguồn năng lượng sáng tạo và đổi mới, cần có việc tiếp cận với các nguồn lực tài chính một cách tập trung và sau đó giúp cho các chính quyền địa phương có thể tiếp cận được những nguồn lực tài chính từ khối tư nhân. Bởi từ phía các địa phương, khả năng tiếp cận nguồn lực tài chính cũng có những giới hạn.

Thứ ba, để bồi dưỡng năng lực và nâng cao hiệu quả quá trình đô thị thì cần phải tăng cường năng lực điều phối và điều chỉnh khung thể chế pháp lý cũng như xây dựng và triển khai những chương trình xây dựng năng lực đô thị vững mạnh.

Từ đó, có đề xuất như sau: Để có được sự lãnh đạo tập trung, Bộ Xây dựng có thể đóng vai trò chủ trì,  là Ban điều phối chính sách đô thị ở cấp trung ương và các Bộ, ngành, tổ chức khác cũng tham gia cùng như: Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Giao thông vận tải, Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội, Bộ Nội vụ, hay các trường đại học, học viện,…

Để có hỗ trợ được những hoạt động về thích ứng và giảm thiểu biến đổi khí hậu, tăng cường tính chống chịu, cần có sự tham gia của các tổ chức quốc tế cũng như các ngân hàng và các đơn vị phát triển tư nhân.

Tuy nhiên, những rủi ro chính có thể là việc thay đổi về các chính sách pháp lý không được thực hiện hoặc việc huy động tài chính ở các địa phương bị chậm, hoặc vốn cấp không đầy đủ cho các hoạt động tăng cường năng lực. Vì vậy, khi lập kế hoạch sẽ phải cân nhắc đến những rủi ro để đưa ra những nội dung phù hợp hơn.

Ian Green  (Đại diện ADB  - Tư vấn Eptisa)

Bình luận
Ý kiến chuyên gia
Video
Thư viện ảnh
Tin tức nổi bật