Tiềm năng, cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp tham gia phát triển đô thị tăng trưởng xanh

Biến đổi khí hậu tại Việt Nam những năm gần đây khiến nhu cầu của khách hàng với công trình đạt chứng chỉ xanh ngày càng gia tăng. Vậy đâu là tiềm năng, cơ hội và thách thức với doanh nghiệp trong quyết định tham gia phát triển đô thị tăng trưởng xanh?

Công trình xanh giảm được từ 30 - 35% lượng khí thải carbon, tiết kiệm từ 30 - 50% lượng nước sử dụng… so với công trình thông thường.

Lợi ích bền vững

Theo giới chuyên gia nhận định, phát triển bất động sản xanh (công trình xanh), thân thiện với môi trường là một phần tất yếu trong phát triển đô thị tăng trưởng xanh, và là xu hướng trong bối cảnh biến đổi khí hậu đang tác động mạnh mẽ đến Việt Nam. Bên cạnh đó, yêu cầu ngày càng cao và mức đầu tư tăng cho không gian sống an toàn, thoải mái, thông minh hơn của khách hàng cũng thúc đẩy thị trường này phát triển. Xu hướng phát triển công trình xanh tại Việt Nam được đánh giá không chỉ là tiềm năng, cơ hội mà còn là thách thức không nhỏ với ngành xây dựng nói riêng và toàn xã hội nói chung. Những đô thị lớn như Hà Nội, TP Hồ Chí Minh được xem là “miền đất hứa” để phủ rộng những công trình xanh.

Theo đó, bất động sản xanh sẽ tập trung vào các vật liệu thân thiện với môi trường, giảm thiểu khí thải ra môi trường và hiệu ứng nhà kính. Cư dân trong công trình xanh sẽ được hưởng lợi về mặt sức khỏe với nguồn nước sạch, tiếng ồn giảm thiểu, môi trường trong lành, mát mẻ, tràn ngập ánh nắng tự nhiên và gió trời…

Không chỉ đơn thuần mang ý nghĩa xã hội, công trình xanh còn mang lại những lợi ích kinh tế thiết thực. Để đạt được tiêu chí “xanh” đúng nghĩa, dự án phải chứng minh hiệu quả tối ưu về tiết kiệm nước, điện, chất thải và chi phí bảo trì. Đây là nền tảng để phát triển bền vững và tạo nên sự khác biệt trên thị trường. 

Bà Nguyễn Thị Tịnh Tâm, đại diện chủ đầu tư Cao ốc văn phòng M-Building (quận 7, TP Hồ Chí Minh), cao ốc được nhận chứng chỉ EDGE (chứng chỉ xanh của IFC) cho biết, để xây dựng được công trình theo tiêu chuẩn xanh, chủ đầu tư phải trải qua nhiều thách thách thức rất lớn. Tuy nhiên, khi đã vượt qua, thì những lợi ích mà công trình này mang lại không hề nhỏ. “Để có chứng chỉ này, chúng tôi phải chinh phục nhiều thử thách, nhưng khi đưa vào vận hành thì những lợi ích mà công trình xanh mang lại rất lớn. Chúng tôi tiết kiệm được 50% số tiền nước và 30% số tiền điện trên mỗi tháng. Ngoài ra, khách đến thuê công trình của chúng tôi họ cảm thấy rất thoải mái, bởi khi sử dụng dịch vụ, họ có được cảm giác góp phần vào việc bảo vệ môi trường”, bà Tâm nói.

Những năm gần đây, công trình xanh không chỉ phát triển ở các cao ốc văn phòng, mà đã xuất hiện tại các dự án chung cư. Hàng loạt chủ đầu tư lớn như Phúc Khang, Nam Long, Novaland, Sunshine… cũng theo đuổi các công trình xanh, bảo vệ môi trường, hướng đến phát triển đô thị tăng trưởng xanh, vận hành đô thị thông minh…

Tiêu biểu, có thể đến như dự án Sunshine City Sài Gòn (quận 1) của Tập đoàn Sunshine Group dành tới hơn 70% diện tích cho việc xây dựng khu công viên, cây xanh, hồ bơi, sân thể thao đa năng, “hệ sinh thái 4S”. Hay như, dự án Diamond Lotus Riveside (quận 8) của Phúc Khang, được ví von là ốc đảo xanh giữa lòng Sài Gòn, Diamond Lotus Riverside hướng tới việc xây dựng một hệ sinh thái xanh hoàn hảo, xanh từ khâu thiết kế cho tới vật liệu xây dựng thân thiện với thiên nhiên.

Dự án Sunshine City Sài Gòn dành tới hơn 70% diện tích theo thiết kế cho việc xây dựng khu công viên, cây xanh, hồ bơi,…

Vì luôn chú trọng và hướng đến yếu tố con người, nên giá trị sử dụng của công trình xanh luôn vượt trội hơn các công trình khác. Theo đó, dự án bất động sản xanh có lợi thế không bị mất giá theo thời gian, thậm chí còn tăng mạnh khi xu hướng xanh ngày một phát triển. Và đương nhiên, tính thanh khoản cũng sẽ cao hơn các dự án cùng phân khúc. Với những ưu điểm mà công trình xanh mang lại, thời gian tới, xu hướng xây dựng công trình xanh được dự đoán sẽ phát triển mạnh mẽ tại Việt Nam, tuy nhiên đi cùng với đó sẽ là những thách thức không hề nhỏ.

Thách thức lớn

Ông Nguyễn Hữu Dũng, Chủ tịch Hội Môi trường xây dựng Việt Nam cho biết, phần lớn các công trình và khu nhà đạt tiêu chí “xanh” thuộc phân khúc nhà ở thương mại tiêu chuẩn cao cấp, biệt thự gia đình có thu nhập cao. “Thách thức lớn nhất hiện nay là việc vận động và hỗ trợ các doanh nghiệp phát triển nhà ở xanh một cách rộng rãi tới nhiều phân khúc như: khu dân cư, nhà ở xã hội, nhà ở giá rẻ tại các đô thị”, ông Nguyễn Hữu Dũng nhấn mạnh.

Giải thích lý do vì sao nhiều doanh nghiệp chưa mặn mà với những công trình xanh, ông Nguyễn Trọng Thức - Quản lý cấp cao Bộ phận Nghiên cứu và Tư vấn phát triển của CBRE Việt Nam cho rằng, nguyên nhân chính nhất là bởi kinh phí đầu tư cao, kiến thức về công trình xanh vẫn chưa được phổ biến và bộ tiêu chí đánh giá công trình xanh tại Việt Nam chưa hoàn thiện. “Việc phát triển công trình xanh tại Việt Nam chỉ đang dừng lại ở mức tự nguyện và khuyến khích nhà đầu tư thực hiện, nên chưa tạo được làn sóng mạnh mẽ”, ông Nguyễn Trọng Thức nói.

Bên cạnh thách thức về nguồn vốn, ông Nguyễn Trọng Văn (Hội kiến trúc sư TP Hồ Chí Minh) cho rằng, công trình xanh hiện tại ở Việt Nam vẫn mới chỉ được hiểu sơ khai ở mức độ là: Nhiều cây xanh. Vì thế, các kiến trúc sư đã dùng nhiều thủ pháp để đưa cây xanh vào nhiều nhất có thể, kể cả đưa lên mái. Nhưng nếu thiết kế không đúng cách sẽ vô cùng tốn kém: Chi phí cho các vật liệu chống thấm, các giá thể cho đất có chất liệu khó phân hủy, phí chăm sóc vận chuyển cây…“Quy trình để tạo ra một dự án chuẩn xanh còn phải yêu cầu sự phối hợp nhịp nhàng giữa chủ đầu tư, kiến trúc sư, kỹ sư kết cấu và kỹ sư cơ điện. Vì vậy, bất cứ lý do nào liên quan tới tiến độ, chi phí, kỹ thuật,… khiến dự án sẽ nhanh chóng trật khỏi “đường ray” dự tính ban đầu. Hậu quả tác động tới nguồn lực dự án, khiến công trình tiết kiệm năng lượng nhưng lại lãng phí nguyên vật liệu, thiết bị và chính chủ đầu tư là nạn nhân”, ông Nguyễn Trọng Văn phân tích.

Chưa kể, những thách thức về giải pháp kỹ thuật đồng bộ, hạn chế trong việc cung cấp sản phẩm vật liệu xanh, hệ thống công nghệ vận hành còn yếu…Đặc biệt, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về phát triển công trình xanh chưa đầy đủ; chưa có các cơ chế khuyến khích, ưu đãi thích đáng hoặc bắt buộc đối với việc phát triển công trình xanh; sự tham gia của các tổ chức tín dụng, ngân hàng, hỗ trợ từ các quỹ tiết kiệm năng lượng cũng đang còn hạn chế.

Phối cảnh không gian xanh tại dự án Diamond Lotus Riverside (quận 8, TP Hồ Chí Minh) của Phúc Khang.

Cần nhiều giải pháp đồng bộ

Như đã phân tích ở trên, công trình xanh ở nước ta chỉ đang trong giai đoạn đầu của sự phát triển. Chính vì vậy để phát triển công trình xanh trở thành trào lưu mà mọi người dân đều muốn hướng tới sẽ là một thách thức với ngành Xây dựng. 

Ngay từ năm 2003, Chính phủ đã ban hành Nghị định về sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả. Năm 2005, Bộ Xây dựng cũng đã ban hành Quy chuẩn Xây dựng Việt Nam về các công trình xây dựng sử dụng năng lượng có hiệu quả… Hay như tại Quyết định 1393/QĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Chiến lược Quốc gia về Tăng trưởng xanh; tiếp đó, năm 2014, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành kế hoạch hành động quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2012 - 2020.

Từ kinh nghiệm của một số nước trên thế giới cho thấy, trong giai đoạn đầu của phát triển công trình xanh thì vai trò của Nhà nước là vô cùng quan trọng. Theo đó, Nhà nước sẽ giữ vai trò định hướng chính sách và xu hướng phát triển công trình xanh. Việc phát triển công trình xanh ở các dự án đầu tư công sẽ góp phần kích thích, dẫn lối cho sự phát triển ở các nguồn vốn đầu tư khác.

Nhiều chuyên gia trong nước và quốc tế đều gợi ý, chi phí phụ trội trong xây dựng công trình xanh nên được nhìn nhận như một khoản đầu tư dài hạn, giúp chủ đầu tư rút ngắn thời gian hoàn vốn thông qua tiết kiệm tài nguyên, giảm chi phí vận hành.

Thêm vào đó, việc tuyên truyền, vận động khuyến khích cộng đồng xã hội tham gia phát triển đô thị xanh, xây dựng nếp sống văn minh đô thị, bảo vệ môi trường cũng như có chính sách thu hút các nhà tài trợ, các tổ chức phát triển, các nhà đầu tư tham gia xây dựng và phát triển công trình xanh, đô thị xanh sẽ quyết định thành bại của con đường phát triển đô thị Việt Nam theo hướng xanh hóa.

Công trình xanh là công trình đạt được hiệu quả cao trong sử dụng năng lượng và vật liệu, giảm thiểu các tác động xấu tới môi trường; đồng thời được thiết kế để có thể hạn chế tối đa những tác động không tốt của môi trường xây dựng tới sức khỏe con người và môi trường tự nhiên thông qua sử dụng năng lượng, nước và các nguồn tài nguyên khác một cách hiệu quả; bảo vệ sức khỏe người sử dụng và nâng cao năng suất lao động; giảm thiểu chất thải, ô nhiễm và hủy hoại môi trường.
Đô thị xanh là đô thị có nhiều không gian xanh, có chất lượng môi trường xanh như môi trường không khí sạch, môi trường nước sạch, môi trường đất trong đó có cả chất thải rắn sạch.

                                                                                                                                                                                                        Thu Thúy

Bình luận
Ý kiến chuyên gia
Video
Thư viện ảnh
Tin tức nổi bật